Sözleşmenizde bir komisyon oranı yazıyor. Diyelim %18. Aylık hakediş raporunuza bakıyorsunuz, ortalama komisyon oranı %19,4 görünüyor. Bu fark masum değil — aylık 100.000 TL satışta 1.400 TL eksik gelir demek. Yıllık 16.800 TL. Üstelik bu çoğu zaman tek bir kalemden değil, küçük küçük yüzlerce kalemden birikir.
Problem nedir?
Komisyon farkı tek bir sayı meselesi değildir. Kategori bazlı oran, kampanya komisyonu ve Plus komisyon farklı seviyelerde uygulanabilir. Sözleşmedeki yazılı oran ile hakediş raporundaki etkili oran çoğu zaman birebir örtüşmez. Üstelik kategori değişiklikleri, kampanyaya katılım ve abonelik geçişleri bu oranı dönem dönem etkileyebilir. Komisyon farkı ile hizmet bedeli aynı şey değildir — ikisini birbirine karıştırmamak gerek. İkisi de net hakedişi düşürebilir ama farklı kalemlerdir ve ayrı ayrı takip edilmelidir.
Satıcı bunu neden fark edemez?
Hakediş raporu satır satır okunmaz. Toplam satış − toplam komisyon = net kalan. Satıcı "neyse, biraz fazla kesilmiş olabilir" der ve geçer. Tek tek kontrol edildiğinde her siparişin kendi başına bir hikayesi olduğu görülür: kampanyaya girmiş, hızlı kargo seçeneği çalışmış, Plus komisyonu eklenmiş — bunların hepsi sözleşmede tanımlı olmayabilir.
Para kaybı nerede oluşur?
Komisyon farkı genellikle bu dört yerden birinden çıkar:
- Kategori komisyon hatası — sözleşmede %15, uygulamada %18 olarak yansıması
- Kampanya komisyon farkı — kampanya bittiği halde komisyonun devam etmesi
- Plus komisyon yanlış aktif — Plus üyesi olmayan müşteri için Plus komisyonun kesilmesi
- Çift uygulanan kampanya indirimi — bir kez sizden, bir kez platform tarafından
Peki ya hizmet bedeli?
Hizmet bedeli, komisyon farkından ayrı bir finansal kalemdir; aynı kontrol mantığıyla incelenmez. Komisyon farkını netleştirmeden hizmet bedelini incelemek yanıltıcı olabilir — önce komisyon kalemleri kalem kalem doğrulanmalı, sonra hizmet bedeli ayrı bir başlık altında ele alınmalıdır. Fixia bu iki kalemi ayrı modüller olarak takip eder.
Manuel olarak nasıl kontrol edilir?
Her ürün için sözleşmede tanımlı kategori komisyonunu listeleyin. Hakediş raporundaki her satırı bu listeyle karşılaştırın. Fark %0,5'i aşan her satırı işaretleyin. Ayrıca aktif kampanyaların başlangıç ve bitiş tarihlerini takip edin; tarih dışında uygulanan kampanya komisyonu kontrol edilmesi gereken bir adaydır. Bu kontrol için Excel'de pivot tablo gerekir, ortalama 3 saat aylık iş yüküdür. Ürün sayısı arttıkça katlanarak büyür.
Fixia bugün burada ne yapıyor?
Net konuşalım: Fixia sözleşme oranınızı gerçekleşen komisyonla otomatik karşılaştıran bir "komisyon farkı tespiti" özelliği içermiyor. İtiraz metni de üretmiyor. Böyle bir ekran üründe yok.
Yaptığı şey, o karşılaştırmayı sizin elinizde mümkün kılmak: hakediş kırılımı. Her sipariş için komisyon, kargo, hizmet bedeli ve stopaj kalem kalem dökülür. Yanında Fark sinyali durur — beklenen ile gerçekleşen arasındaki sapmayı gösterir ve tek soruya cevap verir: Trendyol doğru ödedi mi?
Yukarıdaki pivot tabloyu kurmak yerine kırılıma bakıp sapan siparişi görürsünüz. İtirazı yine siz açarsınız — ama neye itiraz ettiğinizi bilerek.
Kampanya tarafında ise daha güçlü bir kozumuz var: Flaş Ürünler, Kampanya ve Plus dosyalarını yükleyip kampanyaya girmeden önce o fiyattan kârınızın ne olacağını görebilirsiniz. Trendyol panelinde bu hesap yok.
Hızlı kontrol listesi
- Sözleşme komisyon oranlarınız sistemde güncel mi?
- Aktif kampanya tarihleri kayıt altında mı?
- Plus komisyon uygunluğu doğrulanıyor mu?
- Beklenen vs gerçekleşen hakediş karşılaştırması yapılıyor mu?
- %0,5 üstü komisyon farkları için itiraz süreci tanımlı mı?
Mağazanızda benzer kayıplar olabilir.
Son 30 günde hangi siparişlerde para kaybettiğinizi Fixia ile görebilirsiniz.